หลักวิชาชัยภูมิ เป็นภูมิปัญญาชั้นสูงซึ่งถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อใช้ในการเลือกสถานที่ ทำเล สำหรับตั้งเมือง หรือ ประเทศ โดยพิจารณาตั้งแต่บริเวณ ลักษณะของพื้นดิน ภูเขา แม่น้ำที่โอบล้อม หรือ ตีจาก เพื่อก่อให้เกิดความสมดุลและสอดคล้องกับการเลือกทิศทาง ในระบบอภิปรัชญาจีน ระบบ ฟ้า ดิน คน ทั้งสองสายวิชาไม่ว่าจะเป็นสายวิชาซำง้วน หรือ สายวิชาซาฮะสี่เก็ก เป็นต้น
 

วิชาชัยภูมิ หรือ ตี่หลี่ฮัก ถูกคิดค้นเพื่อใช้ในการพิจารณาเลือกตำแหน่งที่สร้างบ้าน เมือง บ้าน พระราชวัง และพระตำหนักของผู้สูงศักดิ์ในสมัยก่อน รวมไปถึงการนำไปใช้ในการประกอบการพิจารณาที่ตั้ง สถานที่ พื้นที่ ทำเล สำหรับการรบ เช่น การตั้งค่าย การตั้งสถานที่ในการพักแรมของกองทัพ ซึ่งผู้ศึกษาวิชาชัยภูมิต้องมีความรอบรู้ตามหลักพิชัยสงคราม ดังจะปรากฏในสามก๊ก

หลักวิชาชัยภูมินี้ เกิดขึ้นสมัยราชวงศ์โหงวตี่ของจีน หรือ ราชวงศ์ 5 กษัตริย์ คือ ในสมัยพระเจ้าอึ้งตี่ ซึ่งถูกคิดค้นขึ้นโดยปราชญ์ในสมัยนั้น โดยอาศัยความรู้ซึ่งเป็นภูมิปัญญาพื้นฐานในการพิจารณาตำแหน่ง พื้นที่ และสถานที่ ที่เหมาะสมแก่การประกอบกิจต่างๆ เช่น การเพาะปลูก จะเลือกสถานที่ในการเพราะปลูก โดยพิจารณาจากแหล่งน้ำ และ ควรเป็นพื้นที่ลุ่ม สถานที่ในการทำสงคราม ก็จะเลือกในพื้นที่สูง ซึ่งสามารถมองเห็นข้าศึกได้ในระยะไกล สถานที่ก่อสร้างพระตำหนัก หรือ พระราชวัง ต้องเป็นตำแหน่งหรือสถานที่ ที่อยู่กึ่งกลางของชุมชน ของชาวเมือง เพราะกษัตริย์ คือ หัวใจของประชาชน การพิจารณาเลือกตำแหน่ง พื้นที่ และลักษณะของการวางตำแหน่งต่างๆ นี้ ถูกสืบทอดกันมาตลอด และในหลักวิชาอภิปรัชญาจีน ระบบ ฟ้า ดิน คน ได้กำหนดหลักการการพิจารณาชัยภูมิไว้ในระดับต้นๆ ของผู้ศึกษา ฉะนั้น ผู้ที่จะมีความแตกฉานในวิชาอภิปรัชญาจีนสาขาฮวงจุ้ยนั้น ย่อมมีความเชี่ยวชาญในการเลือก และ พิจารณาตำแหน่ง และ สามารถบอกได้ว่า ชัยภูมิในตำแหน่งใดจะเจริญรุ่งเรืองหรือเสื่อมโทรมได้ในอนาคต ในชั้นสูงผู้ศึกษาและฝึกฝนจนสำเร็จวิชาชัยภูมินั้น สามารถกำหนดว่า ชัยภูมินั้นๆ จะเจริญขึ้นหรือเสื่อมโทรมในระยะเวลานานเท่าใด โดยสามารถกำหนดระยะเวลาได้

สำหรับหลักวิชาชัยภูมินี้ จะแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ
1) ลักษณะของชัยภูมิที่ประกอบของสุสาน
2) ลักษณะของชัยภูมิที่ประกอบของบ้านเรือน/อาคาร

และยังแบ่งละเอียดย่อยลงไปตามหลักวิชา คือ
1) หลักวิชาชัยภูมิของสำนักซาฮะสี่ไต่เก็ก
2) หลักวิชาชัยภูมิของสำนักไต่ซำง้วน

ฉะนั้น ผู้หวังที่จะเข้าถึงความสำเร็จในการศึกษาวิชาอภิปรัชญาจีน ระบบ ฟ้า ดิน คนสาขาฮวงจุ้ย ควรต้องทราบว่า วิชาชัยภูมิ คือ ต้นทางที่จะเริ่มเดินในการเริ่มเข้าสู่กระบวนการการศึกษา หรืออาจกล่าวได้ว่า เป็นประตูสู่การศึกษาวิชาอภิปรัชญาจีน ระบบ ฟ้า ดิน คน สาขาฮวงจุ้ย เลยก็ว่าได้ จึงควรพิจารณาให้ถี่ถ้วนรอบคอบก่อนจะเลือกศึกษากับสถานที่ใด เพราะเมื่อใดก็ตามที่มีการกำหนดชัยภูมิผิดพลาด เท่ากับทุกสิ่งที่อย่างก็ผิดพลาดไปด้วย ....